ابن ميثم البحراني ( مترجم : صاحبي )
372
شرح مئة كلمة لأمير المؤمنين ( ع ) ( فارسي )
شدن مقام صاحب عفو مىشود چنان كه آوردهاند كه داود پيامبر ( ع ) در آخر زندگانيش سخنى از فرزندانش پرسيد و آن سؤال اين بود كه : هر گاه كسى گناهى كند چگونه او را كيفر مىدهيد پس هر يك از پسرانش پاسخى داد و گفت : او را به مقدار گناهش كيفر مىكنيم ، آن گاه از سليمان ( ع ) در آن مورد پرسيد پس پاسخ داد كه او را مىبخشم پس داود پرسيد و گفت : اگر دوباره گناه كرد چه مىكنى جواب داد : او را عفو مىكنم پس گفت : اگر مجددا گناه كرد چه مىكنى جواب داد : او را مىبخشم سپس بعد از چند بار سؤال و جواب سليمان گفت : او را مىبخشيم تا حيا كند كه آن گناه را تكرار كند پس داود ( ع ) براى سليمان دعا كرد و فرمود : تو براى حكومت و سلطنت شايسته تر و براى نشستن بر تخت خلافت سزاوارترى ، و خدا داناتر به حق است . 96 - ما اضمر احد شيئا الَّا ظهر فى فلتات لسانه و صفحات وجهه . امير مؤمنان ( ع ) فرمود : هيچ كس چيزى را در دل پنهان نداشت مگر كه آن چيز در گفتنهاى ناخودآگاه زبانش و گونه هاى چهره اش پديد آمد . شارح گويد كه : مپندار كه چيزى را در قلبت پنهان مىكنى و هيچ كس بر آن مطلع نمىشود چون اين كارى است كه هيچ كس بر آن توانايى ندارد زيرا گاهى در ظاهر صورت او آشكار مىشود و در خلال الفاظ و سخنانش به صورت ناخودآگاه از كرانهء زبانش در عبارتهايى كه بيان مىكند دانسته مىشود . 97 - البخيل مستعجل الفقر يعيش فى الدّنيا عيش الفقرا ، و يحاسب فى الآخرة حساب الاغنياء . امير مؤمنان ( ع ) فرمود : بخيل در ، درويشى شتاب مىكند در دنيا همچون درويشان زيست مىنمايد و در آخرت مانند توانگران مورد محاسبه واقع مىشود . شارح گويد كه : از بخل بپرهيز كه بخيل همواره از درويش شدن مىترسد و اندوهش هميشگى است ، در دنيا با خوارى و ندارى زندگى مىكند و گرسنه و تشنه است ، در گرد آوردن دنيا فرو مىرود تا در رنج و مشقت بميرد . پس مىميرد و مالش را براى وارثان بجاى مىگذارد و در روز رستاخيز مانند كسى كه صاحب مالهاى بسيار است محاسبه مىشود ، امّا شخص بخشنده در دنيا در وسعت و راحتى مىزيد و مردم او را به نيكى و ستايش ياد مىكنند ، و در آخرت اگر محاسبه شود به خواست خدا آسان محاسبه گردد ، خداوند با لطف خويش ما را از كيفر بخل در دنيا و عذاب آتش در آخرت حفظ